

D4363

། །།[]@། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་བརྗེད་བྱང་གི་རྩ་བ་བཞུགས།། @#། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས། དཔལ་འཇམ་པའི་དབྱངས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། ཕུང་པོ་ལྔ་ནི། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་བཅོ་ལྔ་སྟེ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་། དེས་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་བཅུ་གཅིག་གོ། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ནི། སའི ཁམས་དང་།ཆུའི་ཁམས་དང་། མེའི་ཁམས་དང་། རླུང་གི་ཁམས་སོ། །རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་ནི། མིག་གི་དབང་པོ་དང་། རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་། སྣའི་དབང་པོ་དང་། ལྕེའི་དབང་པོ་དང་། ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་། གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའོ། ། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ནི་གསུམ་སྟེ། བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་རྣམས་སོ། །འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡང་གསུམ་སྟེ། ཆུང་ངུ་དང་། རྒྱ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དང་། ཚད་མེད་པའོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་འདུ་བྱེད་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་དང་། སེམས་དང་མི་ལྡན་པ་བཅུ བཞིའོ།།སེམས་ལས་བྱུང་བའི་འདུ་བྱེད་ནི་རེག་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། སེམས་པ་དང་ལྔ་ནི་ཀུན་དུ་འགྲོ་བའོ། །འདུན་པ་དང་། མོས་པ་དང་། དྲན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་ནི་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པའོ། །དད་པ་དང་། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་ པ་དང་།མ་ཆགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་། ཞེ་སྡང་མེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་། གཏི་མུག་མེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་། བག་ཡོད་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་། རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་དང་བཅུ་གཅིག་པོ་འདི་ནི་དགེ་བའོ། །འདོད་ཆགས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་ དང་།ང་རྒྱལ་དང་། མ་རིག་པ་དང་། ལྟ་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་དྲུག་ནི་ཉོན་མོངས་པའོ། །ཁྲོ་བ་དང་། ཁོན་དུ་འཛིན་པ་དང་། འཆབ་པ་དང་། འཚིག་པ་དང་། ཕྲག་དོག་དང་། སེར་སྣ་དང་། གཡོ་དང་། སྒྱུ་དང་། རྒྱགས་པ་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བ་དང་། ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་། ཁྲེལ་མེད་པ་དང་། རྨུགས་ པ་དང་།རྒོད་པ་དང་། མ་དད་པ་དང་། ལེ་ལོ་དང་། བག་མེད་པ་དང་། བརྗེད་ངས་པ་དང་། རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་། ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དང་ཉི་ཤུ་ནི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའོ། །འགྱོད་པ་དང་། གཉིད་དང་། རྟོག་པ་དང་། དཔྱོད་པ་སྟེ། བཞི་པོ་འདི་གཞན་དུ་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལ་ལྔ་ནི་ཀུན་དུ་འགྲོ་བའོ། ། ལྔ་ནི་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པའོ། །བཅུ་གཅིག་ནི་དགེ་བའོ། །དྲུག་ནི་ཉོན་མོངས་པའོ། །ཉི་ཤུ་ནི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའོ། །བཞི་ནི་གཞན་དུའང་འགྲོ་བའོ། །དེ་ལ་ང་རྒྱལ་ནི་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། ང་རྒྱལ་དང་། ཆེ་བའི་ང་རྒྱལ་དང་། ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་དང་། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། མངོན པའི་ང་རྒྱལ་དང་།ཆུང་ཟད་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་ལོ། །ལྟ་བའི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། མཐར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའོ།

法数记录根本
法数。敬礼吉祥文殊。五蕴是：色蕴、受蕴、想蕴、行蕴、识蕴。
其中色蕴有十五：四大种及由此所造的十一色。四大种是：地界、水界、火界、风界。所造色是：眼根、耳根、鼻根、舌根、身根、色、声、香、味、触、无表色。
受蕴有三：乐、苦、不苦不乐。
想蕴也有三：小、广大、无量。
行蕴有五十一种心所法和十四种心不相应行法。
心所法中：触、作意、受、想、思五者是遍行。欲、胜解、念、定、慧是别境。信、惭、愧、无贪善根、无嗔善根、无痴善根、精进、轻安、不放逸、舍、不害这十一者是善法。贪、嗔、慢、无明、见、疑六者是烦恼。忿、恨、覆、恼、嫉、悭、诳、谄、骄、害、无惭、无愧、昏沉、掉举、不信、懈怠、放逸、忘念、散乱、不正知二十者是随烦恼。悔、眠、寻、伺这四者是不定。
其中五是遍行。五是别境。十一是善。六是烦恼。二十是随烦恼。四是不定。
其中慢有七种：慢、过慢、慢过慢、我慢、增上慢、下劣慢、邪慢。
见有五种：萨迦耶见、边执见、邪见、见取见、戒禁取见。

།སེམས་དང་ལྡན་པ་ མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་ནི་གཟུགས་དང་།སེམས་དང་སེམས་ལས་འབྱུང་བའི་གནས་སྐབས་ལ་གདགས་ཏེ། ཐོབ་པ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་། སྲོག་གི་དབང་པོ་དང་། རིགས་མཐུན་པ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། གནས་པ་དང་། མི་རྟག་པ་དང་། མིང་གི་ཚོགས་དང་། ཚིག་གི་ཚོགས་དང་། ཡི་གེའི་ཚོགས་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་དང་། དེ་ལྟ་བུའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་དེ། མིག་གི རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་།རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དང་། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དབང་པོ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་ པ་དྲུག་པོ་འགགས་མ་ཐག་པའོ།།ཡུལ་ནི་བརྒྱད་དེ། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དང་། འདུས་མ་བྱས་ནམ་མཁའ་དང་། སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་འགོག་པ་དང་། སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །ཉོན་མོངས་པ་ ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱི་འཁོར་བཞི་ནི།བདག་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། བདག་ཏུ་ང་རྒྱལ་བ་དང་། བདག་ཏུ་ཆགས་པའོ། །ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི། ས་བོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་ཉིད་དང་། ལུས་ཀྱི་ཀུན་གཞི་དང་། རྒྱུ་ཉིད་དང་། ལུས་ལ་གནས་པ་ཉིད་དང་། དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་ཡོངས་ སུ་མ་ཆད་པ་དང་།རིས་གཅིག་པ་དང་། རྒྱུན་ཆགས་པར་འཇུག་པའོ། །སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ནི། མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྣ་བའི། སྣའི། ལྕེའི། ལུས་ཀྱི། ཡིད་ཀྱི། གཟུགས་ཀྱི། སྒྲའི། དྲིའི། རོའི། རེག་བྱའི། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ནི། མིག་གི་ཁམས་ དང་།གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། རྣ་བ། སྣ། ལྕེ། ལུས། ཡིད། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་སོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ནི། ཕྱིའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་། ནང་གི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའོ། །ཕྱིའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ ནི་ས་བོན་ལས་ནི་མྱུ་གུ།མྱུ་གུ་ལས་འདབ་མ། འདབ་མ་ལས་སྡོང་བུ། སྡོང་བུ་ལས་སྦུ་གུ། སྦུ་གུ་ལས་སྙིང་པོ། །སྙིང་པོ་ལས་མེ་ཏོག། མེ་ཏོག་ལས་འབྲས་བུའོ། །རྐྱེན་དྲུག་སྟེ། ས་དང་། ཆུ་དང་། མེ་དང་། རླུང་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། དུས་ཀྱི་ཁམས་རྣམས་སོ། །ནང་གི་རྟེན་ཅིང་ འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་དང་གཟུགས། མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་།སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རྐྱེན་གྱིས་རེག་པ། རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ། ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ། སྲེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ལེན་པ། ལེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲིད་པ། སྲིད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བ། སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་དང་མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུགས་པ་རྣམས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་འབའ་ཞིག་པོ་འདི་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།

非心所有法是依据色法、心和心所的状态而安立，即：得、无想定、灭尽定、无想、命根、同分、生、老、住、无常、名身、句身、文身、异生性以及与此相应的诸法。
识蕴有八种识：眼识、耳识、鼻识、舌识、身识、意识、染污意及阿赖耶识。
意识根是六识刚刚灭去的状态。
境有八种：受、想、行、无表色、无为虚空、非择灭、择灭以及真如。
染污意有四种随烦恼：我痴、我见、我慢以及我爱。
阿赖耶识具有一切种子所依性、身所依性、因性、住身性、所缘及行相相续不断、同类性以及相续流转等特性。
十二处是：眼处、耳处、鼻处、舌处、身处、意处、色处、声处、香处、味处、触处、法处。
十八界是：眼界、色界、眼识界，耳、鼻、舌、身、意识界。
缘起分为外缘起和内缘起。
外缘起是：从种子生芽，从芽生叶，从叶生茎，从茎生节，从节生心，从心生花，从花生果。六缘是：地、水、火、风、空、时界等。
内缘起即：无明缘行，行缘识，识缘名色，名色缘六处，六处缘触，触缘受，受缘爱，爱缘取，取缘有，有缘生，生缘老死、忧愁、悲叹、痛苦、不悦及烦恼。如是唯有此等纯大苦蕴生起。

། དེ་ལ་མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག་།འདུ་བྱེད་འགགས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགག་།རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགགས་པས་མིང་དང་གཟུགས་འགག་།མིང་དང་གཟུགས་འགགས་པས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འགག་།སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འགགས་པས་རེག་པ། རེག་པ་འགགས་པས་ཚོར་བ། ཚོར་བ་འགགས པས་སྲེད་པ།སྲེད་པ་འགགས་ལས་ལེན་པ། ལེན་པ་འགགས་པས་སྲིད་པ། སྲིད་པ་འགགས་པས་སྐྱེ་བ། སྐྱེ་བ་འགགས་པས་རྒ་ཤི་དང་མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུགས་པ་རྣམས་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་འབའ་ ཞིག་པོ་འདི་དག་འགག་པར་འགྱུར་རོ།།རྐྱེན་ནི་ཁམས་དྲུག་སྟེ། ས་དང་། ཆུ་དང་། མེ་དང་། རླུང་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་རྣམ་པ་ལྔར་ལྟ་སྟེ། རྟག་པར་མ་ཡིན་པ་དང་། ཆད་པར་མ་ཡིན་པ་དང་། འཕོ་བར་མ་ཡིན་པ་དང་། རྒྱུ་ཆུང་ངུ་ལས་འབྲས་ བུ་ཆེན་པོར་འབྱུང་བ་དང་།དེ་དང་འདྲ་བའི་རྒྱུད་དོ། །རྒྱུ་དྲུག་ནི། བྱེད་པའི་རྒྱུ་དང་། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དང་། སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྒྱུ་དང་། ཀུན་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུའོ། །རྐྱེན་བཞི་ནི། དམིགས་པའི་རྐྱེན་དང་། བདག་པོའི་རྐྱེན་དང་། དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དང་། རྒྱུའི་རྐྱེན་ནོ། །འབྲས་བུ་ལྔ་ནི། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་དང་། རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་དང་། བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་དང་། སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་དང་། བདག་པོའི་འབྲས་བུའོ། །བདེན་པ་གཉིས་ནི། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང་། དོན དམ་པའི་བདེན་པའོ།།ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་ཡང་གཉིས་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང་། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་རྫོབ་པོ། །མཚན་ཉིད་གསུམ་ནི། ཀུན་བརྟགས་དང་། གཞན་དབང་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའོ། །ཆོས་ལྔ་ནི། མིང་དང་། རྒྱུ་མཚན་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། དེ་བཞིན་ ཉིད་དང་།ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །བདག་མེད་པ་གཉིས་ནི། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་དང་། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའོ། །ཐེག་པ་གསུམ་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་ནི། སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ དང་།ཆོས་དཀོན་མཆོག་དང་། དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནི། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་དང་། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་དང་། དབང་པོ་ལྔ་དང་། སྟོབས་ལྔ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་དང་། འཕགས་པའི་ ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དོ།།དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ནི། ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། སེམས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་བཞིའོ། །ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་ནི། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་ བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུན་པ་བསྐྱེད་པ་དང་།སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་འདུན་པ་སྐྱེད་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་འདུན་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་གནས་པར་བྱ་བ་དང་ཕྱིར་ཞིང་འབྱུང་བ་དང་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་ ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུན་པ་བསྐྱེད་པ་དང་བཞིའོ།

其中，由无明灭故行灭，由行灭故识灭，由识灭故名色灭，由名色灭故六处灭，由六处灭故触，由触灭故受，由受灭故爱，由爱灭故取，由取灭故有，由有灭故生，由生灭故老死、忧愁、悲叹、痛苦、不悦、烦恼皆灭，如是唯此苦蕴灭。
缘有六界：地、水、火、风、空、识界。彼等亦有五种观察：非常、非断、非迁、从小因生大果、及相似相续。
六因：能作因、俱生因、同类因、相应因、遍行因、异熟因。
四缘：所缘缘、增上缘、等无间缘、因缘。
五果：异熟果、等流果、离系果、士用果、增上果。
二谛：世俗谛与胜义谛。世俗谛亦有二：正世俗与非正世俗。
三相：遍计、依他起、圆成实。
五法：名、相、分别、真如、正智真如。
二无我：法无我与人无我。
三乘：声闻乘、独觉乘、大乘。
三宝：佛宝、法宝、僧宝。
三十七菩提分法：四念住、四正断、四神足、五根、五力、七觉支、八圣道支。
四念住：身念住、受念住、心念住、法念住。
四正断：为不生未生恶不善法故生起欲求，为断已生恶不善法故生起欲求，为生未生善法故生起欲求，为住已生善法并令增长、不退、圆满故生起欲求。

།རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་ནི། འདུན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་དང་ལྡན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་དང་ལྡན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤོང་བའི་འདུ་ བྱེད་དང་ལྡན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་།དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་དང་ལྡན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའོ། །དབང་པོ་ལྔ་ནི། དད་པའི་དབང་པོ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་། དྲན་པའི་དབང་པོ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོའོ། །སྟོབས་ལྔ་ནི། དད་ པའི་སྟོབས་དང་།བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་། དྲན་པའི་སྟོབས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་ནི། དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཡང་དག་ བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་།དགའ་བ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པེ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ། །འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ནི། ཡང་དག་ པའི་ལྟ་བ་དང་།ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །ལམ་ལྔ་ནི། ཚོགས་ཀྱི་ལམ་དང་། སྦྱོར་བའི་ལམ་དང་། མཐོང་ བའི་ལམ་དང་།བསྒོམ་པའི་ལམ་དང་། མཐར་ཕྱིན་པའི་ལམ་མོ། །ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ལྔ་སྟེ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། དབང་པོའི་སྒོ་བསྡམས་པ་དང་། ཟས་ཀྱི་ཚོད་ཤེས་པ་དང་། ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་ཆ་སྨད་ལ་མི་ཉལ་བར་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་དུ་གནས་པ་ལ་མངོན་པར་ དགའ་བའོ།།སྦྱོར་བའི་ལམ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་བཞི་སྟེ། སྣང་བ་ཐོབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྣང་བ་མཆེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ཚིག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ཞུགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། དེ་མ་ཐག་པ་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །མཐོང་བའི་ལམ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ དང་པོའོ།།བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་ས་གཉིས་པ་ནས་ས་བཅུ་པའི་བར་དུའོ། །མཐར་ཕྱིན་པའི་ལམ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་ནི། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཐབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། སྨོན་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་ནི། རབ་ཏུ་དགའ་བ དང་།དྲི་མ་མེད་པ་དང་། འོད་བྱེད་པ་དང་། འོད་འཕྲོ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱང་དཀའ་བ་དང་། མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང་། རིང་དུ་སོང་བ་དང་། མི་གཡོ་བ་དང་། ལེག་པའི་བློ་གྲོས་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ནི་ཀུན་དུ་འོད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བཞི་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་ནི། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ།

四神足是：欲三摩地断行成就神足、心三摩地断行成就神足、精进三摩地断行成就神足、观察三摩地断行成就神足。
五根是：信根、精进根、念根、定根、慧根。
五力是：信力、精进力、念力、定力、慧力。
七觉支是：正念觉支、择法觉支、精进觉支、喜觉支、轻安觉支、定觉支、舍觉支。
八圣道支是：正见、正思维、正语、正业、正命、正精进、正念、正定。
五道是：资粮道、加行道、见道、修道、究竟道。
五种资粮道是：凡夫戒律、守护根门、知食量、初夜后夜不眠而精进修习、乐住正知。
加行道即四种胜解行地：得明三摩地、明增三摩地、入真实义一分三摩地、无间心三摩地。
见道即菩萨初地。
修道即从二地至十地。
究竟道即佛地。
十波罗蜜多是：布施波罗蜜多、持戒波罗蜜多、忍辱波罗蜜多、精进波罗蜜多、禅定波罗蜜多、智慧波罗蜜多、方便波罗蜜多、力波罗蜜多、愿波罗蜜多、智波罗蜜多。
十地菩萨是：极喜地、离垢地、发光地、焰慧地、极难胜地、现前地、远行地、不动地、善慧地、法云地。
佛地即普光地。
四种佛智是：大圆镜智、平等性智、妙观察智、成所作智。
佛陀三身是：法身、圆满报身、化身。

།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་ནི། ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག པ་དང་།དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མི་འཇིགས་པ་བཞི་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པས་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང་། ཟག་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་ མཁྱེན་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང་།བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་རྣམས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བར་ངེས་པར་ལུང་བསྟན་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང་། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ལམ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ལ་མི་འཇིགས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མངོན་པར་ ཤེས་པ་དྲུག་ནི།ལྷའི་མིག་དང་། ལྷའི་རྣ་བ་དང་། སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ཤེས་པ་དང་། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་ནི། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། ལས་ ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་།མོས་པ་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། ཁམས་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། བསམ་གཏན་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་ཏིང་ངེ་ འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་དང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་།སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། འཆི་འཕོ་བ་དང་། སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། ཟག་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་སོ། ། དབང་བཅུ་ནི། ཚེ་ལ་དབང་བ་དང་། ཡོ་བྱད་ལ་དབང་བ་དང་། སེམས་ལ་དབང་བ་དང་། ལས་ལ་དབང་བ་དང་། སྐྱེ་བ་ལ་དབང་བ་དང་། མོས་པ་ལ་དབང་བ་དང་། སྨོན་ལམ་ལ་དབང་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་ལ་དབང་བ་དང་། ཆོས་ལ་དབང་བ་དང་། ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ནི།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་མི་མངའ་བ་དང་། ཅ་ཅོ་མི་མངའ་བ་དང་། སེམས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་མེད་པ་དང་། ཐ་དད་པའི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་། སོ་སོར་མ་བརྟགས་པའི་བཏང་སྙོམས་མེད་པ་དང་། འདུན་པ་ཉམས་པ་མེད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ ཉམས་པ་མེད་པ་དང་།དྲན་པ་ཉམས་པ་མེད་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཉམས་པ་མེད་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉམས་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉམས་པ་མེད་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་ལས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་། ངག་གི་ལས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་།ཡིད་ཀྱི་ལས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་། འདས་པའི་དུས་ལ་མ་ཆགས་མ་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ལ་འཇུག་པ་དང་། མ་འོངས་པའི་དུས་ལ་མ་ཆགས་མ་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ལ་ འཇུག་པ་དང་།ད་ལྟར་བཞུགས་པའི་དུས་ལ་མ་ཆགས་མ་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ལ་འཇུག་པའོ། །སྡེ་སྣོད་གསུམ་ནི། འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་དང་། མདོ་སྡེའི་སྡེ་སྣོད་དང་། ཆོས་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་དོ།

如来的四种无碍解是：法无碍解、义无碍解、词无碍解、辩才无碍解。
如来的四无畏是：于一切法现等觉无所畏惧、于诸漏尽智无所畏惧、于说障法决定无所畏惧、于说出离道如实证得无所畏惧。
如来的六神通是：天眼通、天耳通、他心通、神足通、宿命通、漏尽通。
如来的十力是：处非处智力、业异熟智力、种种胜解智力、种种界智力、根胜劣智力、遍趣行智力、静虑解脱等持等至染净智力、宿住随念智力、死生智力、漏尽智力。
十自在是：寿自在、资具自在、心自在、业自在、生自在、胜解自在、愿自在、神通自在、法自在、智自在。
佛十八不共法是：如来无误失、无卒暴音、无忘失念、无不定心、无种种想、无不择舍、志欲不退、精进不退、念不退、慧不退、定不退、解脱不退、一切身业智为前导随智而转、一切语业智为前导随智而转、一切意业智为前导随智而转、于过去世无著无碍智见而转、于未来世无著无碍智见而转、于现在世无著无碍智见而转。
三藏是：律藏、经藏、论藏。

།གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ནི། མདོའི་སྡེ་དང་། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་ སྡེ་དང་།ལུང་དུ་བསྟན་པའི་སྡེ་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྡེ་དང་། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང་། གླེང་གཞིའི་སྡེ་དང་། རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང་། དེ་ལྟ་བུར་བྱུང་བའི་སྡེ་དང་། སྐྱེས་པ་རབས་ཀྱི་སྡེ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་དང་། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་སྡེ་དང་། གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པའི་ སྡེའོ།།དགོངས་པ་བཞི་ནི། མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་པ་དང་། དུས་གཞན་ལ་དགོངས་པ་དང་། དོན་གཞན་ལ་དགོངས་པ་དང་། གང་ཟག་གི་བསམ་པ་ལ་དགོངས་པའོ། །ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་བཞི་ནི། གཞུག་པ་ལ་ལྡམ་པོར་དགོངས་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་ ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་དང་།གཉེན་པོ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་དང་། བསྒྱུར་བ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པའོ། །བདེན་པ་བཞི་ནི། སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་མོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་བཞི་སྟེ། མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པའོ། །ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཀུན་འབྱུང་དང་། རྒྱུ་དང་། རྐྱེན་དང་། རབ་ཏུ་འབྱེད་པའོ། །འགོག་པའི་བདེན་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། འགོག་པ་དང་། བཞི་བ་དང་། གྱ་ནོམ་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། །ལམ་ལ་ཡང་བཞི་སྟེ། ལམ་དང་། རིགས པ་དང་།བསྒྲུབ་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱིན་པའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཚོགས་ལམ་ལ་ལྔ་སྟེ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། དབང་པོའི་སྒོ་བསྡམས་པ་དང་། ཟས་ཀྱི་ཚོད་ཤེས་པ་དང་། ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་ཆ་སྨད་ལ་མི་ཉལ་བར་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་དུ་གནས་པར་མངོན་པར་དགའ་བའོ། ། སྦྱོར་བའི་ལམ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་བཞི་སྟེ། དྲོད་དང་། རྩེ་མོ་དང་། བཟོད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གོ། །མཐོང་བའི་ལམ་ནི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི། ལམ་ཆུང་ངུ་དང་། ལམ་འབྲིང་པོ་དང་། ལམ་ཆེན་པོ་དང་། སྦྱོར་བའི་ལམ་དང་། བར ཆད་མེད་པའི་ལམ་དང་།རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་དང་། ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་མོ། །ལམ་ཆུང་ངུ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་དང་། ཆུང་ངུའི་འབྲིང་པོ་དང་། ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོའོ། །ལམ་འབྲིང་པོ་ལ་ཡང་གསུམ་སྟེ། ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་མོ། །ལམ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་གསུམ་སྟེ། ཆེ་ འབྲིང་ཆུང་གསུམ་མོ།།མཐར་ཕྱིན་པའི་ལམ་ནི། མི་སློབ་པའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཤེས་པ་བཅུ་དྲུག་ནི། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་ཤེས་ པའོ།།ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་ཤེས་པའོ། །འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང་། འགོག་པ་ ལ་ཆོས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་།འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་ཤེས་པའོ། །ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང་། ལམ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། ལམ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་ཤེས་པའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྣམ་པར་ བྲལ་བའི་ལམ་ནི་བརྒྱད།འཇུག་པ་བཞི་དང་། འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་བཞིའོ། །འཇུག་པ་བཞི་ནི། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་ལ་འཇུག་པ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བ་ལ་འཇུག་པ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་འཇུག་པའོ།

十二部经典是：契经部、应颂部、记别部、讽诵部、自说部、因缘部、譬喻部、本事部、本生部、方广部、希法部、论议部。
四种密意是：平等性密意、别时密意、别义密意、补特伽罗意乐密意。
四种隐密意趣是：引入隐密意趣、相的隐密意趣、对治隐密意趣、转变隐密意趣。
四谛是：苦、集、灭、道。
苦谛有四相：无常、苦、空、无我。
集谛也有四相：集、因、缘、生。
灭谛也有四相：灭、静、妙、离。
道谛也有四相：道、如、行、出。
声闻资粮道有五：凡夫戒律、守护根门、饮食知量、初夜后夜不眠勤修瑜伽、正知而住。
加行道即四种决择分：暖、顶、忍、世第一法。
见道即十六心刹那。
修道即：小道、中道、大道、加行道、无间道、解脱道、胜进道。
小道也有三种：下下、下中、下上。
中道也有三种：大中小三种。
大道也有三种：大中小三种。
究竟道即无学道。
声闻十六智是：苦法智忍、苦法智、苦类智忍、苦类智。
集法智忍、集法智、集类智忍、集类智。
灭法智忍、灭法智、灭类智忍、灭类智。
道法智忍、道法智、道类智忍、道类智。
声闻解脱道有八：四向四果。
四向是：预流向、一来向、不还向、阿罗汉向。

།འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་བཞི་ནི། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་ པ་དང་།ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པའོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། རིམ་གྱིས་པ་དང་། ཅིག་ཅར་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། །རིམ་གྱིས་པ་ནི། ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིག་ཅར་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི། གང་བདེན་པ་རྣམས་མངོན་པར་རྟོགས་ པར་བྱས་ནས།མི་ལྕོགས་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཅིག་ཅར་སྤོང་སྟེ། འདི་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ལ་གནས་སོ། །རང་སངས་རྒྱས་ནི་གཉིས་ཏེ། བསེ་རུ་ལྟར་གཅིག་ ཏུ་གནས་པ་དང་།ཚོགས་དང་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལ་དམིགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་གྲུབ་པས་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་སྡུག་བསྔལ་མཐར་ཕྱིན་པའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ལམ་ནི་བརྒྱད་དེ། བསམ་གཏན་བཞི་དང་། སྙོམས་པར་ འཇུག་པ་བཞིའོ།།བསམ་གཏན་བཞི་ནི་དང་པོ་དང་། གཉིས་པ་དང་། གསུམ་པ་དང་། བཞི་པའོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་ནི། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་ གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ།།བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཡན་ལག་ལྔ་སྟེ། རྟོག་པ་དང་། དཔྱོད་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། བདེ་བ་དང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་ཡན་ལག་བཞི་སྟེ། ནང་རབ་ཏུ་དང་བ་དང་། དགའ་བ་དང་། བདེ་བ་དང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །གསུམ་པ་ལ་ཡན་ལག་ལྔ་སྟེ། བཏང་སྙོམས་དང་། དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་དང་། བདེ་བ་དང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་ཡན་ལག་བཞི་སྟེ། བཏང་སྙོམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་དང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་དང་། ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་དང་། དེ་གཉི་ཀའི་གནས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཡན་ལག་གོ། །རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ནི། གཟུགས་ཅན་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ དང་།ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་དང་། སྡུག་པའི་རྣམ་པ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་གནས་པ་དང་། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་ སྐྱེ་མཆེད་དང་།འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་དང་འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་གནས་གནས་པའོ། །ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་ནི། དཀར་པོ་དང་། དམར་པོ་དང་། སེར་པོ་དང་། སྔོན་པོ་དང་། སྡུག་པ་དང་། མི་སྡུག་པ་དང་། བཟང་པོ་དང་། ངན་པའོ། །མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་ འཇུག་པ་དགུ་ནི།མི་རྟོག་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། བདེ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའོ། །ཟད་ པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་ནི།ཟད་པར་དཀར་པོའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཟད་པར་དམར་པོའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཟད་པར་སེར་པོའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཟད་པར་སྔོན་པོའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཟད་པར་སའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཟད་པར་ཆུའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཟད་པར་མེའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཟད་པར་རླུང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཟད་པར་ནམ་མཁའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཟད་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དོ།

住果位有四种：预流果、一来果、不还果和阿罗汉果。预流果有二种：渐次和顿出。渐次如前所说。顿出是指现证诸谛后，依止未至定，以出世间道顿时断除三界所行烦恼，此即安住于预流果和阿罗汉果。
独觉有二种：如独角兽独住者和群居行者。彼依声闻藏为所缘，以法随法行成就，于无佛出世之世界中究竟苦。
世间道有八种：四禅和四等至。四禅即：初禅、二禅、三禅和四禅。四等至即：空无边处、识无边处、无所有处和非想非非想处。
初禅有五支：寻、伺、喜、乐和心一境性。二禅有四支：内净、喜、乐和心一境性。三禅有五支：舍、念、正知、乐和心一境性。四禅有四支：舍清净、念清净、不苦不乐受和心一境性。又有对治支、功德支和二者所依自性支。
八解脱是：有色观诸色、内无色想观外诸色、净解脱住、空无边处、识无边处、无所有处、非想非非想处、灭受想定住。
八胜处是：白、赤、黄、青、妙、不妙、善、恶。
九次第定是：无寻、喜、乐、舍、空无边处、识无边处、无所有处、非想非非想处、灭尽定。
十遍处是：白遍处、赤遍处、黄遍处、青遍处、地遍处、水遍处、火遍处、风遍处、空遍处、识遍处。

།སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་གསུམ་ནི། འདོད་ཁམས་དང་། གཟུགས་ཁམས་དང་། གཟུགས་མེད་པའོ། །འདོད་པའི་ཁམས་ན་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་ཉི་ཤུ་གནས་ཏེ། ཚ་བའི་དམྱལ་བ་བརྒྱད། གྲང་བའི་དམྱལ་བ་བརྒྱད དོ།།ཉི་ཚེ་བའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ནི། གཅིག་གམ་གཉིས་སམ་དང་པོར་རང་རང་གི་རྒྱུ་ལས་འགྲུབ་པའོ། །དུད་འགྲོ་ན་ཆུ་དང་ཐ་དད་ནམ་མཁའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །ཡི་དགས་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་གཤིན་རྗེའི་ཕོ་བྲང་ནའོ། །མིའི་གླིང་བཞི་ནི། བ་ལང་སྤྱོད། སྒྲ་མི་སྙན། ལུས་འཕགས་ པོ།།འཛམ་བུ་གླིང་ངོ་། །ལྷའི་རིས་དྲུག་ནི། རྒྱལ་ཆེན་རིས་བཞི་དང་། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དང་། འཐབ་བྲལ་དང་། དགའ་ལྡན་དང་། འཕྲུལ་དགའ་དང་། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་དོ། །གཟུགས་ཁམས་བཅུ་བདུན་ནི། ཚངས་པ་དང་། ཚངས་ཆེན་དང་། ཚངས་པ་མདུན་ན་འདོན་ནོ། ། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ། འོད་ཆུང་། འོད་གསལ། ཚད་མེད་འོད་དོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་ནི། དགེ་ཆུང་དང་། དགེ་རྒྱས་དང་། ཚད་མེད་དགེའོ། །བཞི་པ་ལ། སྤྲིན་མེད་དང་། བསོད་ནམས་སྐྱེས་དང་། འབྲས་བུ་ཆེའོ། །གནས་གཙང་མའི་ལྷ་ལྔ་ནི། མི་ཆེ་བ་དང་། མི་གདུང་བ་དང་། གྱ་ནོམ་སྣང་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་མཐོང་བ་དང་། འོག་མིན་རྣམས་སོ།

有情的三界是：欲界、色界和无色界。
在欲界中有二十种有情居处：八热地狱、八寒地狱。
孤独地狱有情是由各自的业因单独或双独形成的。
旁生道中有水居、陆居和空居。
饿鬼们住在法王阎罗的宫殿中。
四大部洲是：瞿陀尼洲、北俱卢洲、东胜身洲、南赡部洲。
六欲天是：四大天王天、三十三天、离诤天、兜率天、化乐天、他化自在天。
十七色界天是：梵众天、大梵天、梵辅天。
第二禅天有：少光天、光明天、无量光天。
第三禅天有：少净天、遍净天、无量净天。
第四禅天有：无云天、福生天、广果天。
五净居天是：无烦天、无热天、善现天、善见天、色究竟天。

།གཟུགས་མེད་པའི་ལྷའི་རིས་བཞི་ནི། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་དང་། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་དང་།

无色界天四种是：趣近空无边处天，趣近识无边处天，趣近无所有处天，



D4364

འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའོ། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཆུང་ངུ་ཨཱ་ཙཨཱརྱ་དཔལ་བརྩེགས་ཀྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།[]@། །ཕོ་བྲང་སྟོང་ཐང་ལྷན་དཀར་གྱི་ཆོས་འགྱུར་རོ་ཅོག་གི་དཀར་ཆག་བཞུགས། @#། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འབུམ་ལ་སོགས་ཏེ། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁམས་སུ་དམ་པའི་ཆོས་འགྱུར་རོ་འཚལ་གྱི་མཚན་བྱང་དཀར་ཆག་བྲིས་ཤིག་ཅེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རིང་ལུགས་ཀྱི་མདུན་ས་ནས། འབྲུག་གི་ལོ་ལ་ཕོ་བྲང་ལྷན་དཀར་ན་བཞུགས་པའི་སྟོན། སྒྲ་བསྒྱུར་གྱི་བནྡེ་དཔལ་བརྩེགས དང་།བནྡེ་ཀླུའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་མདོ་སྡེ་དང་། གཟུངས་ཆེ་ཕྲ་དང་། མཚན་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་དང་། བསྟོད་པ་དང་། སྨོན་ལམ་དང་། བཀྲ་ཤིས་དང་། འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་དང་། མདོ་སྡེའི་ཊཱི་ཀཱ་དང་། དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་ཡི་གེ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བསྟན་བཅོས་དང་། ཏར་ཀའི་གཞུང་ལ་སོགས་པ་བོད་ཁམས་སུ་ཆོས་འགྱུར་རོ་འཚལ་གྱི་མཚན་བྱང་བམ་པོ་དང་ཤློ་ཀའི་གྲངས་སུ་མཆིས་པ་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་ཡི་གེར་བྲིས་པ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཕྱོགས་སུ གཏོགས་པ་ལ།འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ། ཤློ་ཀ་འབུམ། བམ་པོ་སུམ་བརྒྱ། འཕགས་པ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ། ཤློ་ཀ་ཉི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་། བམ་པོ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གསུམ་དང་། ཤློ་ཀ་བརྒྱ། འཕགས་པ་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ་ཤློ་ཀ་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་། བམ་པོ་དྲུག་ཅུ། འཕགས་པ་ཁྲི་པ། ཤློ་ཀ་ཁྲི། བམ་པོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དང་། ཤློ་ཀ་བརྒྱ། འཕགས་པ་བརྒྱད་སྟོང་པ། ཤློ་ཀ་བརྒྱད་སྟོང་། བམ་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་དང་། ཤློ་ཀ་བརྒྱ། འཕགས་པ་རབ་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པ། ཤློ་ཀ་ཉིས་སྟོང་ཆིག་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་སྟེ། བམ་པོ་བདུན་དང་། ཤློ་ཀ དྲུག་ཅུ།འཕགས་པ་བདུན་བརྒྱ་པ། ཤློ་ཀ་བདུན་བརྒྱ་སྟེ། བམ་པོ་གཉིས་དང་། ཤློ་ཀ་བརྒྱ། འཕགས་པ་ལྔ་བརྒྱ་པ། ཤློ་ཀ་ལྔ་བརྒྱ་སྟེ། བམ་པོ་གཅིག་དང་ཤློ་ཀ་ཉིས་བརྒྱ། འཕགས་པ་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ། ཤློ་ཀ་སུམ་བརྒྱ་སྟེ། བམ་པོ་གཅིག་།འཕགས་པ་སྡུད་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། ཤློ་ཀ་སུམ་བརྒྱ་སྟེ། བམ་པོ་གཅིག་།འཕགས་པ་ཚུལ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་པ། ཤློ་ཀ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ། འཕགས་པ་ལྔ་བཅུ་པ། ཤློ་ཀ་ལྔ་བཅུ། འཕགས་པ་ཀཽ་ཤི་ཀ་།ཤློ་ཀ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་།འཕགས་པ་ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་ཤློ་ཀ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད། འཕགས་པ་སྒོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པ། ཤློ་ཀ་ཉི་ཤུ རྩ་ལྔ།འཕགས་པ་ཡི་གེ་ཉུང་ངུ་། །ཤློ་ཀ་སུམ་ཅུ་ཐམ་པའོ།

趣向无想非无想处。小法数由阿阇黎吉祥积所造圆满。

